29.06.2022, Çarşamba
19 °C / 32 °C Denizli Hava Durumu

ŞU EYALET MESELESİ

A- A+

Prof. Dr. Şükrü Karatepe, Cumhurbaşkanının başdanışmanı. Eski Kayseri Belediye Başkanı... Anayasa metnini kaleme alan ekibin içinde yer aldı. Siyaset bilimci... Akademisyen...

Bu danışman bir gazeteye yazdığı makalede eyaletle yönetilen Çin modelini örnek göstererek belediyelerin yeniden yapılanmasını istedi.

Tabii, ortalık karıştı. Bahçeli bu danışmanın kellesini istedi. Yoksa anayasa değişikliğine “JAYIR derim” dedi.

Cumhurbaşkanı’nın ve Başbakan’ın etekleri tutuştu. Açıklama üstüne açıklama yapıyorlar. Yemin billah eyalet olmayacağına dair sözler verdiler.

Pekiii, bu anayasa değişikliğine göre ülkeyi eyaletlere bölmek mümkün mü? Bu soruyu “evet” diye yanıtlamak gerekiyor. Bakın;

Şu anda yürürlükte olan anayasanın 123.maddesi aynen şöyle:

“IV. İdare

A. İdarenin esasları

1. İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzelkişiliği

MADDE 123- İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.

İdarenin kuruluş ve görevleri, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır.

Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulur.”

Anayasa değişikliği tasarısı ile bu maddenin son fıkrasına şu 3 kelime eklendi: “VEYA CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİYLE”

Maddenin son fıkrası şöyle oldu: “Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kurulur.”

Yani yürürlükteki anayasa “ancak kanunla” kurulabilen kamu tüzel kişiliği, değişiklikten sonra tek bir imza ile oluşturulan cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kurulabilir hale gelecek.

KAMU TÜZEL KİŞİLİĞİ NEDİR?

Kişi kavramı yabancı bir kelime değildir. Bu yazıyı yazan bir kişidir. Okuyan bir kişidir. Yani yaşayan bütün insanlar kişidir. Ancak bir de Tüzel kişilik kavramı vardır. Bunlar da şirketler, dernekler, vakıflar v.s. dir. Bunlar özel tüzel kişilerdir. Bir de Kamu Tüzel kişiler vardır. Bunlar devlet içindeki muhatap alınabilecek resmi kurumlardır. Devlet bir kamu tüzel kişisidir, belediyeler, bakanlıklar da birer kamu tüzel kişisidir.

Zaten maddenin başlığı “idare” dir. Ülkenin nasıl yönetileceğini belirlemektedir. O zaman Eyalet nedir? Eyalet de bir kamu tüzel kişisidir. Örneğin Amerika’da 50 eyalet vardır ve bunların her birinin meclisi vardır, bakanları vardır. Öyle ki, bir eyalette KDV %8 dir, bir başka eyalette %0 dır.

Sonuç olarak anayasadaki bu değişiklik kabul edilirse tek kişinin imzaladığı bir kararname ile ülkeyi eyaletlere bölmek mümkündür.

Yazarın Diğer Yazıları
ARABULUCULUK
1 Haziran 2017 Perşembe
ŞU EYALET MESELESİ
14 Nisan 2017 Cuma