Pamukkale Üniversitesinde (PAÜ) hizmet alım ihalelerinde yeterli rekabet sağlanmadığı, yaklaşık maliyetin belirlenmesi için fiyat alınan firmaların ihalelere davet edildiği, bunun da gizliliği ve rekabeti sağlanması kuralını olumsuz etkilediği belirlendi.
Sayıştay tarafından PAÜ’de yapılan denetimde, 2024 yılındaki hizmet alım ihalelerinde rekabetin yeteri kadar sağlanamadığı, bakım onarım sürelerinin etkin bir şekilde belirlenemediği ortaya çıktı.
Denetimlerde, pazarlık usulü ile ihale edilen muhtelif proje, zemin etüdü ve ihale dosyası hazırlama hizmet alımı ihalelerine sadece yaklaşık maliyetin belirlenmesi için fiyat alınan firmaların ihaleye davet edilmeleri sebebiyle, yaklaşık maliyetin gizliliği ve ihalede rekabetin sağlanması kuralının olumsuz etkilendiği, ayrıca bazı bakım ve onarım işi ihalelerinde ön görülebilir (sınav günleri gibi) nedenler gerekçe gösterilerek süre uzatımı verildiği tespit edildi.
“MALİYET BELİRLEMEK İÇİN FİYAT ALINAN FİRMALAR İHALEYE DAVET EDİLDİ”
Denetim raporunda, ihalelerdeki bu tespite ilişkin örneklere yer verildi. Bunlardan biri “merkezi derslik binası uygulama projeleri ve ihale dosyası hazırlama hizmet alımı işi” için yapılan piyasa araştırması oldu.
Bu konudaki örnekte “Yaklaşık maliyetin belirlenmesi için A firmasından 1.400.000 TL, B firmasından 1.415.000 TL, C firmasından 1.430.000 TL fiyat alınmıştır. İdarece üç fiyatın ortalaması alınarak yaklaşık maliyet 1.415.000 TL olarak belirlenmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/f maddesine göre, pazarlık usulü ile yapılan ihaleye aynı firmalar davet edilmiş ve A firması 1.390.000 TL, B firması 1.400.000 TL, C firması 1.415.000 TL teklifte bulunmuştur. Alınan teklifler değerlendirilerek, iş A firmasına ihale edilmiştir” değerlendirmesi yapıldı.
Firmaların birbirlerinin verdiği fiyatı kolayca tahmin ettiğine değinilen raporda, “Anlaşılacağı üzere, firmaların ihale için verdikleri teklif fiyatların hem birbirine çok yakın olması hem de teklif fiyatların yaklaşık maliyet için verdikleri fiyatların çok az (10.000- 15.000 TL) altında olması durumu; firmaların birbirinin teklif ettiği fiyatları ve idarece belirlenen yaklaşık maliyeti kolaylıkla tahmin ettiğini ortaya koymaktadır” ifadelerine yer verildi.
“FİYAT BELİRLEMEYE VERDİĞİ RAKAMI İHALEDE TEKLİF OLARAK SUNDU”
“Diş Hekimliği Fakültesi Uygulama Hastanesi avan proje ve zemin ve temel etüt ve proje raporları hazırlama işi” için yapılan piyasa araştırması ve ihale kararı da söz konusu uygulamalara örnek gösterilerek, şöyle denildi:
“Yaklaşık maliyet için; A firması 1.970.000 TL, B firması 1.990.000 TL, C firması 2.150.000 TL fiyat teklifinde bulunmuştur. İdarece üç teklifin ortalaması alınarak 2.036.666 TL olarak yaklaşık maliyet belirlenmiştir. 4734 sayılı Kanun’un 21/f maddesine göre pazarlık usulü ile yapılan ihaleye yine aynı firmalar davet edilmiş ve sadece A firması 1.970.000 TL fiyat teklifinde bulunmuş, daha sonra ikinci teklif alınmış ve iş 1.950.000 TL’ye ihale edilmiştir. Görüleceği üzere, A Firması yaklaşık maliyetin belirlenmesi için vermiş olduğu fiyatın aynısını davet edildiği ihalede de teklif fiyat olarak vermiştir. Bu durum, yapılan bu ihalede de yaklaşık maliyetin firma tarafından kolaylıkla tahmin edildiğini göstermektedir.
Mevcut uygulamaların, 4734 sayılı Kanun’un ‘temel ilkeler’ başlıklı 5’inci maddesinde belirtilen, ihalelerde rekabeti sağlanması ilkesi ile ‘bilgi ve belgeleri açıklama yasağı’ başlıklı 61’inci maddesinde belirtilen yaklaşık maliyetin ifşa edilmeme kurallarını olumsuz etkilediği değerlendirilmiştir.
