Denizli’nin Merkezefendi ilçesi Altıntop Mahallesi’ndeki Çaybaşı Camisi’nin çevresindeki düzenlemeyle ilgili Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun verdiği iptal kararına karşı, Mimarlar Odası Denizli Şubesi’nce açılan davada mahkeme yürütmeyi durdurma kararı verdi.
Çaybaşı Caddesi’ne cepheli Çaybaşı Camisi’nin bahçesinde yer alan şadırvanın yıkılmasıyla başlayan tescil tartışmasında yeni bir gelişme yaşandı.
Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 27/03/2025 tarihli kararıyla Çaybaşı Camisi’nin “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” olarak tescil etti.
Yıkılan ve yeniden yapılması planlanan şadırvanla ile ilgili de 23/05/2025 tarih ve 18536 sayılı kararla da “kültür varlığı özelliği taşımıyor, silüeti bozacak” kararı verildi.
MİMARLAR ODASI DAVA AÇTI
Mimarlar Odası Denizli Şubesi ise bu kararın iptali için Denizli 2. İdare Mahkemesi’nde dava açtı. Dava gerekçesinde “Caminin inşa dönemi, temsil ettiği tarihsel katman, geleneksel doku ile kurduğu ilişkiyle kentsel hafıza ve mimari miras değeri barındırdığı, inşa tarihinin 1945 ve tarihsel dönemi bakımından korunmaya değer olduğu, koruma alanının kaldırılmasında hangi bilimsel temelin dayanak alındığının açıklanmadığı, kurul kararında koruma bilimi, şehircilik ilkeleri ve kamu yararı göz ardı edildiği” belirtilerek, yürütmenin durdurulması ve kararın iptali istendi.
KURUL, SİT STATÜSÜ BULUNMADIĞINI SAVUNDU
Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu ise, caminin bulunduğu alanın yapılaşmış bir kentsel çevrede yer aldığı, anılan bölgenin ilgili mevzuat kapsamında herhangi bir tarihi/kentsel/arkeolojik sit statüsünün bulunmadığı, çevresiyle ilgili alınan kararın hukuka ve mevzuata uygun olduğunu savunarak, yürütmenin durdurulması isteminin ve davanın reddini talep etti.
MAHKEME: TELAFİSİ GÜÇ ZARARLAR DOĞURABİLİR
Denizli 2. İdare Mahkemesi de tarafların dava konusuyla ilgili sunduğu belgeleri inceleyerek; 2470 ada , 1, 11, 12 ve 13 nolu parsellerde korumanın kaldırılmasını içeren Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 23.05.2025 tarih ve 18536 sayılı kararına karşı yapılan itirazın kabulüne karar verdi.
Kararda, “Anılan işlemin alanın tarihi dokusunun ve özgün mimari özelliğinin bozulmasına sebebiyet verebileceği dikkate alındığında, dava sonuçlanıncaya kadar uygulanmaya devam etmesi halinde telafisi güç zararlar doğurabilmesi mümkündür. Açıklanan nedenlerle hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden yürütmesinin durdurulmasına, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde İzmir Bölge İdare Mahkemesine itiraz yolu açık olmak üzere itiraz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir” denildi.
PANAYIR: KAMU HAKKI ÖNCELİĞİMİZ OLMUŞTUR
Mimarlar Odası Denizli Şube Başkanı Tuğba Acar Panayır, mahkemenin verdiği yürütmeyi durdurma kararının ardında yaptığı açıklamada, kamu hakkının her zaman önceliklerinden olduğunu belirtti. Panayır, “Kültürel mirasımız olan Çaybaşı Camisi, aynı zamanda kent hafızasında önemli bir yere sahiptir. Mimarlar odası Denizli Şubesi olarak tescilletmemizin ardından, çevresindeki yapı sahipleri tarafından tescili kaldırtılmış bunun üzerine dava açılmıştır. Dava da yürütmeyi durdurma kararı verilmesi tarihi ve kültürel değerlerin korunması açısından son derece önemli bir kazanımdır. Bizim mücadelemiz yalnızca tek bir yapının korunmasıyla sınırlı değildir. O yapının tarihi çevresiyle ve kentsel belleğiyle birlikte korunması gerektiğine inanıyoruz. Haklılığımız hukuk önünde de karşılığını bulmuştur. Mimarlar Odası olarak kentimizin kültürel mirasına sahip çıkmayı, kamu yararını ve koruma ilkelerini savunmayı sürdüreceğiz” dedi.
